Terimler Sözlüğü

TERİMLER, SİMGELER VE KISALTMALAR


AGREGA: Hammaddeyi (kum, çakıl, mıcır),
AMPERMETRE: Karışım esnasındaki zorlanmayı gösteren voltaj ölçeri,
ADERANS : Yapışma, bağlanma
ABSORBSİYON : Emme, absorbe etme
AGREGA : Kum, çakıl, kırmataş gibi yapı malzemelerinin adı
APLİKASYON : Projeye göre yapı temelini arazi üzerinde oturacağı alanı belirleme
ASMOLEN : Pişmiş toprak, cüruf ve çimento karışımından yapılmış, ses geçirmez, delikli briket türü.
ASMOLEN DÖŞEME : Pişmiş toprak, cüruf ve çimento karışımından yapılmış, ses geçirmez, delikli briket türünden imal edilmiş döşeme
ATAŞMAN : Proje dışı yapılan işlerin belirtilmesi
AKS : İki yapı elemanının, ortasından ortasına alınan ölçü, uzaklık
ALİYNMAN : Hizaya getirme, aynı eksene getirme
ALKALİ AGREGA REAKSİYONU : Alkali - agrega reaksiyonu, agreganın reaktif silis bilşenleri ile çimentonun alkalileri (Na2O ve K2O) arasında oluşan kimyasal bir olay
ANKASTRE : Bir ucu sabit kiriş, gömme
APSİS : Yatay koordinat
ARTER : Ana yol
BALAST : 40-110 mm çapında kırmataş
BAYPAS: Çevirme, devre dışı bırakma, aşırtma, kırmataşın konkasörlerde kırılması ve dane çaplarının belirlenmesi işleminde dışarı atılan kirli-ince toz malzeme
BETON : Kum, çakıl ya da kırmataş, çimento, su ve gerektiğinde katkı maddeleri kullanılarak elde edilen yapı malzemesi
BESLEME BANDI SİSTEMİ: Pan miksere veya bekleme bunkerine malzeme taşınmasını sağlayan sistemi,
BETON REÇETESİ: Üretimi yapılacak olan beton sınıfının formülüne göre olan içeriğini,
BETON ÜRETİM RAPORU: Günlük beton üretim raporunu gösteren belgeyi,
BUNKER: Üretimdeki agreganın (hammaddenin) stoklandığı yeri,
BRÜTBETON : Çıplak, düzgün yüzeyli beton
BEKO: Terskepçe, kendine çekerek hendek kazan bir çeşit ekskavatör
BİMSBETON: Agrega olarak bims agregaları kullanılarak, gerektiğinde kum ilave edilerek yapılan hafif beton
BİRİM AĞIRLIK: Bir malzemenin ağırlığının hacmine bölünmesiyle elde edilen değer
BLOKAJ: Taşdöşek, 100-150 mm boyutlu taşların zemine döşenip sıkıştırılması
BORDÜR: Kenar taşı
BRANŞMAN: Bağlantı kolu
ÇİÇEKLENME: Sertleşmiş beton içindeki, çimento harcındaki bileşenlerin çözünüp dışarı sızması ve yüzeyde kristalleşip birikmesi sonucu oluşan lekeler
ÇİMENTO SİLOSU: Çimentonun stoklandığı yeri,
DANSİTE: Yoğunluk
DEŞARJ: Boşaltma
DEVER: İç eğim
DİLATASYON: Yapılarda deprem, ısı, farklı oturma gibi hareketleri karşılayabilmek için bloklar arası bırakılan aralık
DOZ: Bir karışıma girmesi gereken miktar
DOZAJ: Ayarlama, düzenleme
DURABİLİTE:Kalıcılık, betonun servis ömrü boyunca fiziksel ve kimyasal etkilere karşı koyması, dayanım
EMNİYET İPLİ ŞALTER: Üretim sırasında dışarıdan birinin müdahale etmesini engelleyen ve üretim sistemini devre dışı bırakan emniyet şalterini,
EKSKAVATÖR:Kazma ve yükleme makinası
ELASTİSE MODÜLÜ:Statik hesaplamada bir gerilimin, kısalma ya da eğilme miktarına bölünmesi ile bulunan değer
ETÜT:Ön çalışma
FAY:Yer kırığı, yer çatlağı
FİLLER: 0,25 mm göz açıklıklı kar elekten geçen ince malzeme, taşunu, mineral toz
FİNİŞER :Serme ve sıkıştırma makinası
FİRKETE: U harfi biçiminde bükülmüş betonarme demiri
FORE KAZIK: Bir boru çakarak, içini boşalttıktan sonra, demirlerini koyup beton döküldükçe kılıf borunun çıkartılması yöntemiyle yapılan kazık
GABARİ: Yapılacak bir binanın imar planında belirtilmiş azami yükseklik
GAZ BETON: İnce ve silisli bir agrega ve inorganik bir bağlayıcı madde (kireç veya çimento) ile hazırlanan karışımın, gözenek oluşturucu bir madde katılarak hafifletilmesi yolu ile elde edilen hafif beton
GERİ DÖNÜŞÜM HAVUZU: Çevre temizliği için suyun tekrar değerlendirildiği yeri,
GERİ DÖNÜŞÜM TANKI: Artan betonları geri dönüşüm ünitesinde ayrıştırarak tekrar üretime kazandıran tankı,
GERBER KİRİŞİ: Oynaklı (mafsallı) kiriş
GRONÜLOMETRİ: Kum, çakıl, kırmataş gibi yapı malzemelerinin elek analizleri sonucunda tane dağılımının belirlenmesi. Tane ölçüm
GROBETON: Kaba beton, düşük dozlu demirsiz beton
HARÇ: Kargir duvarlar ile iç ve dış sıvaların yapımında kullanılan ve mineral esaslı bir bağlayıcı, harç kumu, su ve gerektiğinde ilave edilen katkı maddelerinin uygun oranlardaki karışımları ile oluşturulan bir yapı malzemesi
ISCED: Uluslararası Standart Eğitim Sınıflamasını,
ISCO-08: Uluslararası Standart Meslek Sınıflamasını,
İNTEGRAL: Tümlev olarak da bilinir. Matematikte türevi [Dg(x)] verilen bir f(x) fonsiyonuna eşit olan bir g(x) fonksiyonu bulma tekniği
İNCELİK MODÜLÜ: Agrega gradasyon özelliği hakkında bilgi saglayan ampirik bir sayısal değerdir İncelik modülü = Elek üzerinde kalan agreganın yığışımlı yüzdesi / 100
İSTİNAT DUVARI: Dayanma duvarı
KATKI TANKI: Kimyasal maddenin stoklandığı yeri,
KATKI TARTI BUNKERİ: Üretim esnasında kimyasal katkının tartılıp beklediği yeri,
KKD (Kişisel Koruyucu Donanım): Bir veya birden fazla sağlık ve güvenlik tehlikesine karşı korunmak için kişilerce giyilmek, takılmak veya taşınmak amacıyla tasarlanmış herhangi bir cihaz, alet veya malzemeyi; kişiyi aynı anda bir veya daha fazla muhtemel risklere karşı korumak amacıyla üretici tarafından bir bütün haline getirilmiş birçok cihaz, alet veya malzemeden oluşmuş bir donanımı; belirli bir faaliyetin yapılması için korunma amacı olmaksızın, taşınan veya giyilen donanımla birlikte kullanılan, ayrılabilir veya ayrılamaz nitelikteki koruyucu cihaz, alet veya malzemeyi,
KONTROL LİSTESİ: Günlük, haftalık ve aylık periyodik bakımların yapılmasını öngören listeyi,
KAPİLER BOŞLUK: Kılcal boşluk
KARKAS: İskelet, bir yapının betonarme, çelik, ahşap gibi taşıyıcı sistemi
KAROT: Zemin, beton, asfalt gibi yapımlardan, özel aygıt (karotiyer) ile alınan silindirik örnek
KAVİTASYON: Su yapılarında rastlanan oyulma olayı
KAYAR KALIP:Düşey olarak sürekli yükseltilebilen kalıp
KLİNKER: Çimentonun temel bileşenleri olan kil ve kireç taşının pişirilmesiyle elde edilen ceviz büyüklüğündeki ürün
KOMPAKT: Sıkı, katı, yoğun
KONSOL: 1-Bir nesneyi alttan ve duvardan dstekleyen eğik parça 2- Yalnız bir ucu yapı elemanına gömülü, diğer ucu boşta olan yapı öğesi
KOROZYON: Kimyasal aşınma
KÜR: Betonun priz süresi ve dayanım kazanması aşamasında su kaybı ve hava etkisinden korunması
LENTO:Üzerlerine gelen yükleri taşıyabilmek için kapı, pencere vb. açıklıklarının üst başlarına konan ahşap, çelik ya da betonarme kiriş
LİMİT:Matematite yakınlık kavramına dayalı olarak belirlenen ve özellikle bir fonksiyona değerinin tamamlanmamış olduğu bir noktada, bu noktanın
yakınında bulunan noktalardaki değerlerine uygun düşen bir değer aramak amacıyla yararlanılan kavaram
LODER:Yüklenici, kepçe
LOS ANGELES AŞINMA DENEYİ:Agreganın aşınmaya dayanıklılığının belirlenmesinde kullanılan deney yöntemlerinden biri
MAKARA: Kovanın halatını sarmaya yarayan ve halatlı sistemde kullanılan mekanizmayı,
MEKANİK AKSAM: Beton santralinin tüm parçalarını,
MAFSAL:Eklem, Birbirine bağlanmış parçaların her yönden dönmesini sağlayan baglantı ögesi
MASİF: 1- Kaplama ya da doldurma olmayan 2- Beton genişlik ve derinliğince aynı olan
MERTEK:Çatılarda kaplama tahtalarını taşıyan, eğim yönünde latalar
MICIR:4-32 mm dane çaplı kırmataş
MOLOZ:Yapım yıkım artığı
MOMENT:Bir kuvetin uygulandğı kütleyi bir eksen etrafında döndürme eğilimi
NACE: Avrupa Topluluğu’nda Ekonomik Faaliyetlerin İstatistiki Sınıflamasını,
NEMÖLÇER: Agreganın nemini ölçen aleti,
NERVÜR:Diş, damar, kaburga
NERVÜRLÜ DÖŞEME:Bir yönde yaklaşık 50 cm aralı seri kirişçikli tek doğrultulu döşeme
NERVÜRLÜ ÇELİK:Üzerinde çeşitli biçimde kabartıları olan betonarme çelik
NİVELMAN:Arazi üzerinde çeşitli noktaların belli bir röpere göre yükseklikleri ya da yükseklik farklılıklarının ölçme eylemi
PAN MİKSER: Bütün hammaddenin harmanlandığı yeri,
PNÖMATİK SİSTEM: Havadan iletim sistemini,
PARAPET:Balkon, teras, köprü vb. korkuluk duvarları
PERMEABİLİTE:Geçirgenlik
POISSON ORANI:Beton numunelerine elastik bölgede basınç gerilmeleri uygulandığında deney numunelerinde meydana gelen enine birim uzamanın boyuna birim kısalmaya mutlak değerce oranı
POROZİTE: 1- Gözeneklilik 2- Bir boşluğun birim dolu hacmine oranı
POZ:Kalem, çeşit
PREFABRİKASYON:Önyapım, ön üretim
PREKAST:Önceden dökülmüş
PRİZ:Beton ve harçlarının katılaşmaya başlama süresi
PUZOLAN:Tras, kireç ve suyla karışınca sertleşebildiğinden bağlayıcı olarak kullanılan volkanik toprak
REDÜKTÖR: Motordan aldığı hareket gücünü hareketli parçaya aktaran ve hareketli parçanın çalışmasını sağlayan aleti,
RULO: Bant sisteminin doğru çalıştırılmasını sağlayan mekanizmayı,
RADİJENERAL:Bir yapının tüm büyüklüğü ile zemine oturduğu yekpare temel. Radye temel
RETORDER:Geciktirici
RİJİT:Sert, katı, eğilmez, bükülmez. Oynak ya da esnek olmayan
ROTARİ:Döner. Delicisi dönerek çalışan sondaj makinası
RÖTRE:Büzülme
SEGREGASYON:Ayrışma
SEPTİK (ÇUKUR):Sızdırmaz çukur
SLAMP:Çökme, betonun (kıvamının) ölçülebilen oturması
SOĞUK DERZ:Beton dökümü sırasında uygulamadaki gecikme sebebiyle iki tabaka arasında meydana gelen derz veya süreksizlik
SÖMEL:Temel pabucu
STATİK: 1-Durgun, dingin, herhangi hareketi olmayan 2-Dengeli
STOK SAHASI: Agreganın stoklandığı yeri,
ŞARTLANDIRICI: Basınçlı havayı çalışma şartlarına hazır hale getirmek için kullanılan pnömatik elemanları,
ŞAPO:Betonarme kiriş ve döşemelerde aşırı çekme gerilmelerini karşılmak üzere mesnetlerde ek olarak en üst konan özel şekilli demir
ŞÖNT (BACA):Bina yükliğince uzanan geniş ana kanala her katın bacasının bAğlandığı baca tipi
ŞÜT:Düşme, akım hızını kesme için yapılan basamaklama
TAMBUR: Bandın iç kısmında, başta ve sonda olan ve bandın dönmesini sağlayan parçayı,
TARTI SİSTEMİ: Betonun mukavemetinin doğru alınması için hammaddenin doğru tartılmasını sağlayan sistemi,
TABLİYE:Döşeme plağı
TAŞERON:Bir yapının bir bölümünü sadece işçilik olarak üstlenen sermaye, ekipman ve teknik kadrosu az küçük yapımcı
TRAS:Bağlayıcı özelliği olan volkanik tüf
TUVENAN:Dereden çıkarılmış, elenmemiş ve yıkanmamış, olduğu gibi kullanılan kum çakıl karışımı yapı malzemesi
TÜREV:Matematikte bir fonksiyonun, bir değişkene göre değişim hızı
UNİFORM:Tek biçim homojen eş dağılmış
VALF: Hammaddenin boşaltım kapağının açılmasını sağlayan kolu, ifade eder.
VAKUMLU BETON:Vakum yöntmiyle içindeki fazla suyun alınarak prizi çabuklaştıran, kalıp alma süresini kısaltan beton
VİBRASYON:Titreşim
VİZKOZİTE:Bir sıvımsı maddenin akmaya gösterdiği karşı koyma